Bác sĩ Nhi khoa

Dạy con nên người (2) – Hoàn thiện chính mình

Posted on: 14/03/2013

(TT Thích Chân Quang) – Việc dạy con thiếu đạo lý có thể hại chính con mình. Để dạy con nên người, chính ta cần có đạo lý, phương pháp, kỹ thuật, nghệ thuật, và cả trái tim. Điều kiện đầu tiên để có thể dậy con là cha mẹ phải sống rất gương mẫu, tự mình hoàn thiện mình, từ bỏ thói hư tật xấu của mình trước khi con sinh ra đời, thậm chí cả trước khi làm đám cưới. Nếu ta còn thói xấu thì đứa con ta còn bị nhiễm, ta không thể dậy nó được. 



Tấm gương

Cha mẹ luôn để lại ảnh hưởng rất lớn trên tâm hồn của con cái. Ta muốn con mình thế nào thì cần sống như thế, tu dưỡng tâm hồn mình như thế.

 
Vợ chồng mới cưới thường mong ước: “Em muốn sau này con mình giống anh, anh muốn sau này con mình sẽ giống em”. Giống ở đây nên hiểu là giống anh ở tinh thần trách nhiệm, quả cảm, dám nghĩ dám làm, dám nói, dám chịu trách nhiệm, biết sửa lỗi và không thô bạo với ai.  Giống em ở sự đoan chính, đức hạnh, nhu mì, hòa thuận, chịu thương chịu khó, nhẫn nhục.

Nếu muốn con mình có hiếu với cha mẹ thì ta cần có hiếu với cha mẹ mình trước, cho con thấy. Nếu muốn con mình là người chăm học, khi sinh con ra mình cần tiếp tục học, tiếp tục tu dưỡng, rèn luyện. Cần học hỏi liên tục để vợ/chồng mình có thể nói 10 năm sau người đó đã tuyệt vời hơn trước nhiều, ta yêu người đó không bao giờ chán, một tình yêu sâu đậm, gắn bó, với sự kính phục. Tình yêu mỗi ngày mỗi mới, đó là hạnh phúc gia đình.

Đối với con cũng vậy. Đứa con 5 tuổi biết cha mình như thế, 10 tuổi biết cha như thế, tới 20 tuổi thấy cha mình khác hẳn. Từng ngày cha nó vẫn bước tới, có những kiến thức mới, phẩm hạnh, đạo đức của cha mỗi ngày một phát triển. Những điều người cha làm sẽ in dấu vào lòng đứa trẻ.

Khi 10 tuổi, nó thấy trong gia đình có sự xích mích, cha nó nói vài câu lớn tiếng, nhưng rồi kìm lại không nói nữa, cố gắng giải quyết trong ôn hòa, để cho nó một bài học là khi sống cần kiềm chế, không để thốt ra những lời thô bạo. Nó học được điều đó.

Đến năm nó 20 tuổi, nó phát hiện cha nó không bao giờ nổi nóng nữa. Bất cứ chuyện gì xảy ra, ai nói nặng nhẹ gì, cha nó chỉ mỉm cười nói “thế à!”. Cha nó đã gần như thiền sư rồi, vì ông thường xuyên tới chùa, nghe pháp, tu thiền. Lúc 20 tuổi, ý thức của nó đầy đủ rồi, nó thấy tấm gương của người cha, và tự nhủ cũng sẽ sống hiền lành nhã nhặn, trầm tĩnh, thương yêu độ lượng với cuộc đời. Như vậy, dấu ấn mà cha mẹ để lại cho con cái hơn ngàn lần lời dạy dỗ.

Cha mẹ thường xuyên nói với con: “Con lớn lên nhớ làm phước cho đời, nghe con”. Nói mãi cũng gây ảnh hưởng, nó sẽ nhớ điều được dạy. Nhưng điều này cũng không bằng một lần, khi cha nó mới lĩnh lương, mua về mấy hộp bánh ngon mà vợ con mình thích. Khi mang về bày ra khoe, chợt ngoài cửa có một người ăn xin đi qua, dáng vẻ nghèo đói. Cha nó nhìn thấy vậy mới lặng lẽ khéo léo gói một phần bánh và nói: “Con đưa ra biếu cho ông, đưa hai tay nghe con”.  Đứa bé cầm phần bánh được gói cẩn thận đưa ra trao cho người ăn xin bằng hai tay, và nói: “Dạ, con biếu ông ạ”.  

Chỉ một hành động thôi, đứa bé sau này chết được lên cõi trời. Lời dạy của cha bằng hành động in sâu vào lòng nó suốt đời. Sau này nó biết rằng cần yêu thương con người nghèo khổ hơn nó, và trong sự yêu thương giúp đỡ có sự tôn trọng, chứ không coi thường người đó thấp hơn mình. Vì cha nó dặn đưa hai tay nghe con, chỉ câu nói đó sau này đứa trẻ kiếp nào đó có thể làm vua được, vì nó thương người, giúp người, kính người. Đó là phước để làm vua. Chỉ một hành động nho nhỏ của người cha đã thay đổi hết tâm hồn của người con.

Vì vậy, muốn dậy con nên người, cha mẹ phải hoàn thiện bản thân.

Trong Phật Pháp đạo lý là vô biên, để chúng ta từng ngày từng giờ tham khảo học hỏi và tu dưỡng. Chỉ sự Nhẫn Nhục mà Phật dậy, chúng ta tu không biết ngày nào mới hết. Chỉ chữ Từ Bi mà Phật dậy, chúng ta tu không biết đến kiếp nào mới xong. Theo Phật, ta luôn có cơ hội rèn luyện, hoàn thiện chính mình. Chắc chắn đời sống của ta, tấm gương của ta, dấu ấn của ta để lại trên tâm hồn của con mình là mãi mãi, đẹp ngời. Một ngày nào đó, khi ta chết đi, đứa con của ta sẽ khóc nhiều và nói: “Cha đã cho tôi cuộc đời, Cha đã cho tôi chân lý, Cha đã cho tôi trái tim”. Không gì hạnh phúc bằng được nghe con mình khen mình bằng những lời như vậy. Muôn vàn của cải giàu sang của thế gian này đều không đáng kể. Chỉ cần nghe con nói “Cha đã cho tôi tâm hồn, Cha đã cho tôi lẽ phải” là đủ để mình mỉm cười an giấc ngàn thu. 

Sửa thói xấu 
Như vậy chính mình phải hoàn thiện mình để dậy con. Muốn hoàn thiện, ta phải biết chỗ mình còn dở để phấn đấu.

Ví dụ một người trước khi lập gia đình có tật nói dối, chưa bỏ được. Khi chuẩn bị có con người đó cần hiểu rằng dù mình có nói dối thế nào, con mình một ngày cũng sẽ biết, mà như vậy là vô tình mình dạy con mình nói dối. Hãy thề trước Phật: “Từ nay con không nói dối nữa, để con con không nói dối con nữa”. 

Phải biết hạn chế của mình, khắc phục từng điểm một. Nếu hạn chế của mình là không thể cầm cuốn sách đọc cho hết được, chỉ đọc mười trang là ngủ, suốt đời không làm người trí thức được. Nếu mình tiếp tục hạn chế như vậy, con mình không ham mê đọc sách được. Hãy tìm những cuốn sách mỏng, có ý nghĩa thực tế để đọc, để xem tác giả nói gì, thế giới suy nghĩ điều gì, so sánh đối chiếu với cách sống của mình. 

Tập đọc sách như vậy thì sau này con mình khi sinh ra thấy cha mẹ là người trí thức, biết tham khảo sách báo, biết mở rộng kiến thức để nhìn cả nhân loại, thì tự nhiên nó cũng phải là người biết đọc sách, mê đọc sách, để nhìn thấy nhân loại qua từng trang chữ nhỏ. Và đó cũng là cách ta khắc phục chính mình, để lại dấu ấn trên cuộc đời của con mình. Nhờ mình biết điểm yếu của mình, quyết khắc phục, không ngờ con mình được lợi từ sự cố gắng đó.

Tránh cực đoan 

Thương con muốn dậy con nên người nhưng ta đừng đi đến chỗ cực đoan, muốn con trở thành bậc thần đồng kỳ tài, ép con mình học. Bỏ bê không dậy con là một cực đoan, dậy con đến nỗi nó muốn tự tử là một cực đoan khác. 

Bắt học nhiều quá, trẻ bị mất tuổi thơ. Ở tuổi thơ, có những môn mà học càng sớm càng giỏi, học càng muộn càng kém, nhưng có những môn nếu học sớm sẽ giết chết bộ não, phải đúng tuổi mới được học. Ví dụ, ngoại ngữ học sớm rất mau giỏi. Uốn dẻo, xoạc chân, như phương pháp dưỡng sinh, cũng vậy. Trong Yoga, người ta cho rằng khi gân cốt ta dẻo, lưng có thể uốn ngược ra phía sau, chân có thể xoạc thẳng, đó là một cách để làm cho năng lực tiềm tàng của cơ thể sống dậy. Người lớn học điều này khó, trong khi trẻ con học điều này rất dễ. Âm nhạc cũng là môn có thể dậy từ rất sớm.

Những môn phải lớn tuổi, đúng độ chín chắn mới học được là triết học, toán, văn, kỹ thuật… Tùy theo độ tuổi mà học, không nên ép sớm. Bắt trẻ suy nghĩ sớm quá mức tuổi  sẽ không tốt cho não. Khi nhỏ ta ép con học giỏi, khi lên đại học trẻ bị khờ lại, học không giỏi nữa, vì cha mẹ trước đây đã định chương trình học cho con một cách sai lầm, bắt con học các môn chưa tới tuổi để học.

Nên chọn những môn học hợp lý với lứa tuổi, khiến bé thảnh thơi, không vất vả, nhờ đó còn có tuổi thơ để vui chơi. Cha mẹ đã chấp nhận gánh nặng một nắng hai sương, bao nhiêu trách nhiệm lo toan vất vả trên đời đặt lên đôi vai của mình để con được tung tăng vui chơi trên bãi cỏ xanh, dưới bầu trời nắng ấm. Nếu ta lại đặt tiếp gánh nặng học hành lên vai đứa bé, quá sức của nó thì rất tội nghiệp. Vì vậy, cần biết cho con học một cách hợp lý.

BSNK (trích từ bài giảng của Thượng tọa Thích Chân Quang)
(Còn nữa)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Các Bác sĩ Nhi khoa

1. Bác sỹ Nhi khoa

Đào tạo tại Nga,Pháp.
Từng công tác tại: Đại học Y Hà Nội, Báo VnExpress.

********
2. BS Thư Hanor

Đào tạo tại Nga, Mỹ
Từng làm việc tại BV Nhi Trung ương Hà Nội

Mời xem trang này tại địa chỉ:

Archives

Blog Stats

  • 33,423 hits

THÔNG TIN TRÊN TRANG NÀY CHỈ MANG TÍNH THAM KHẢO

KHÔNG THỂ THAY THẾ VIỆC THĂM KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ CỦA BÁC SĨ

Bản quyền © 2011 – 2013 Bác sĩ Nhi khoa

%d bloggers like this: